GRANİT TAŞ DÖŞEME

0 Comments

Taş Döşeme

Taş döşeme işleminde öncelikle yer düzlemi, kuşatma ve örtü (Çatı) mekanı oluşturan üç temel öğedir. Yer düzlemi mekan içerisinde kendisinden beklenilen işlev nedeniyle değişik malzemeleri ile kaplanarak biçimlendirilir.

Bu şekilde kaplanmış ve biçimlendirilmiş yer düzlemi döşeme olarak tanımlanır. Döşeme üzerindeki yüklerin zemine iletilmesini sağlamaktadır. Döşenmiş yüzeyler mekanın oluşumunda en temel peyzaj elemanlarıdır. Döşemeyi oluşturan malzemenin ve donanımların belirlenmesinde çok fazla etken belirleyici olmaktadır.

1-Granit taş döşeme tasarım ilkeleri

Taş Döşemeye işlev kazandırabilmek için, malzeme seçim ve kullanımında planlanmanın ilke amaç ve hedeflerine koşut olarak çevreye kazandıracağı özellikler tasarımın temel hedefleri ile ilişkilendirilmelidir. Özellikle granit küp taş döşeme işleminde Döşenmiş yüzeylere farklı işlevlerin kazandırılması kullanılan döşeme malzemelerinin biçimi, rengi, dokusu ile malzemenin kalınlığı, döşemeyi oluşturan donanımlar ile olmaktadır. 

  • Birbiriyle çatışan taş döşeme işlevi ayrımı. Özellikle yükseklik farkı ile ayırma. (Yol, Kaldırım); araç yolu, raylı ya da toplu taşım ilişkisi; karayolu, bisiklet yolu, yaya yolu geçişleri; otomobil, yaya yolu, ya da teras-su yüzeyi ayrımları. Öncelik tanınan bir özelliğin, malzeme, eğim ve doku farklılıkları ile ayrılması döşemede desen etkisi yaratarak ayrıca hareket yönü ve biçimin belirlenmesinde etken olmaktadır. İşlev desenin oluşturulmasında belirleyici olmalıdır.
  • Taş Döşemede Kullanım Alanlarının Ayırımı. Farklı kullanımlar için ayrılan alanlar malzeme, ölçü, doku, form ve renk değişimi ile belirlenebilir. Kullanımlar için hızı azaltma ve arttırmak (Araç ve yaya için), rahat hareket edilebilme, durağanlık ve hareket kullanılan malzeme ve desen ile belirlenmelidir. 
  • Taş Döşemede Tasarım Kriteri
  1. Döşenen Taşın İşlevi:  Döşeme işlevi sert, kuru, kaygan olmayan yüzeyler yaratarak üzerinde araç, yaya trafiğinin taşınmasına olanak sağlamaktır. Aynı zamanda yaya ya da aracın hareketinin belirlenmesi hareketin hangi hızda ve ne biçimde gerçekleşeceğinin tanımlanması gibi davranış biçimlerini de belirlemelidir.  Döşeme materyalindeki farklılıklar yaya ve araç trafiği için uyarıcı etki göstererek kişi ya da sürücüyü uyarlamalıdır.  Bazı taşlar mezarlık taşları olarak da kullanılır. Mezar taşları da granit taşlardan yapılanlar vardır. Döşemenin işlevinde dayanıklılık, güvenlilik ve taşıma kapasitesi de önemli olmaktadır. 
    1. Taş Döşeme de Dayanıklılık: Döşeme malzemesinin dayanıklılığı dendiği zaman; iklim koşullarına, kullanım yoğunluğuna, üzerindeki basınca dayanabilme anlaşılmalıdır.
    1. Çevreye Duyarlılık ve Estetik: Estetik kriterler görecelidir.  Ancak temel tasarım prensiplere bağlamında yapılacak malzeme ve desen seçimleri estetik açıdan uygun olacaktır. 
    1. Yapılan İşin Maliyeti :  Döşeme yapılırken kullanım süresinin belirlenerek maliyetin ortaya konması önemlidir. Yapım maliyetleri çoğu kez bizi yanıltabilir. Dayanıklı bir malzeme ile doğru bir planlama ile de çözümlenmiş  taş döşeme maliyetleri her zaman daha ekonomik olmaktadır.

Günümüz koşullarında döşeme pek çok alt tesisi(Elektrik, su, gaz, kanalizasyon, telefon vb) altında gizler. Bu nedenle çoğu zaman acele ve iyi olmayan çözümler içinden çıkılmaz sorunları da beraberinde getirir ya da döşenmiş alanın bozularak tekrar yapılması yeni maliyetler getirecektir. 

  • Taş döşemede zemin bağantıları

3.1. Taş Döşeme de Gevşek yüzeyli (Flexible) olanlar

Yumuşak yüzeyli döşemeler esnektir ve üzerlerindeki yükü ışınsal bir şekilde alt tabakalara yaymaktadırlar. Kalın bir tabaka yükü geniş bir alana yayarak tabanda deformasyonların oluşmasını engellemektedir.  Kum yatağı üzerine yerleştirilen tuğla döşemeler gevşek yüzeyli döşemelere örnek olarak verilebilir. 

tuğla döşeme

Şekil 1: Tabana tuğla döşemesi

kapak taşı döşeme

Şekil 2 : Kapak Taşı Döşeme 

kilit parke taşı döşeme

 Şekil 3 : Kilit beton parke taşı döşeme.

beton antik parke döşemesi

Şekil 4 : Beton Antik Parke Döşemesi.

Yumuşak yüzeyli döşemelere örnek olarak;  stabilize döşeme, kum bir zemin üzerine yerleştirilmiş doğal taş yada beton plaklar, taban tuğla, mıcır yada çakıl döşemeler, kum üzerine yerleştirilmiş kilitli beton parke vb gibi döşeme malzemesinin zemine harç ile sabitlenmediği döşeme tipleridir. Yüzey drenajı için uygun koşullar sağlar aynı zamanda alt yapıyla ilgili onarımlarda döşeme malzemelerinin tekrar kullanımına olanak sağlar. Ancak yüzeye gelebilecek yükler nedeniyle deforme olabilme riski yüksektir. 

Şekil 5 : Yumuşak yüzeyli döşemelerde bordür yapılması.

Beton Plak Taşı Döşeme

Şekil 6 : Beton Plak Taşı Döşeme

Yumuşak yüzeyli döşemede bordür

Şekil 7 : Yumuşak yüzeyli döşemede bordür yapılması.

 3.2. Sert Zeminli Taş veya Küp Taş Döşemesi

Taş döşeme veya küp taş döşemede Beton ya da betonarme bir yüzey üzerine harçla yapıştırılmış döşeme birimleridir. Bu tür döşemelerin uzun ömürlü ve yeterli derecede araç ve yaya trafiği için güvenli olması yanında kolay temizlenebilir olması tercih nedenidir. Sert yüzeyli döşemelerde 4 cm kalınlıkta beton plaklar, doğal taş plaklar ile yerinde dökülen beton döşemeler sayılabilir. Yerinde dökülen sabit döşemelerde döşeme yüzeyinde desen ve renk yaratmak amacı ile  tekdüze edilebilir. Tekdüze işlemi çalı süpürgesi, kauçuk baskı, desenli silindir geçirilerek ya da taraklanarak yapılabilir. 

  3.2.1. Taş Döşeme Zeminlerde Sıkıştırma,  Uyum Ve Oturmalar

Taş döşeme Zeminlerin sıkıştırılması diğer bir adıyla kompaktör, zemin malzemesinin tabaka tabaka serilerek (silindirleme, vibrasyon uygulama, tokmaklama gibi işlemler ile)  sıkıştırılmasıdır. Zemin taneleri ne zemin taneleri arasındaki su doğal olarak sıkıştırılamaz.  Özellikle suya doymuş zeminlerde sıkıştırma zemin taneleri arasındaki suyun boşaltılması yoluyla gerçekleşir. Sabit bir yük altında zemin taneleri arasında suyun boşaltılması yolu ile oluşan şekil değişikliğine konsilidasyon denir.  Zemin sıkıştırılması ile Zemin gücü arttırılır. Zeminin geçirimliliği azaltılır. Bu şekilde zeminin su alarak hacim değiştirmesi bir şekilde engellenir. 

  • Zeminin üzerine gelen yükler nedeniyle oturması engellenir. 
Doğal Taşların Döşeme

Şekil 8 : Doğal Taşların Döşeme Örnekleri .

  • Beton Parke Taşı Döşeme

Geçmiş  yıllardan beri yaygın olarak kullanılmakta olan beton parke taşları  en çok tercih edilen dekoratif yer döşeme elemanıdır. Her çeşit altyapı çalışmasında kolaylıkla sökülüp tekrar kullanılabilen bir malzeme olduğundan dolayı ekonomiktir. Aynı zamanda asfalta göre daha estetik ve dayanıklı olması nedeniyle kent içi araç trafiğine açık yollarda ve diğer tüm alanlarda rahatlıkla kullanılabilmektedir. Beton parke taşları TSE normlarına uygun olarak üretilmektedir.

 Çatlama, kırılma ve benzeri durumlar oluşmamaktadır. Döşeme işlemleri her iklim şartlarında yapılabildiğinden zamandan kaynaklanan maliyet de böylece önlenmiştir.  Bol renk seçeneğinden dolayı dekoratif görüntü oluşturmak ve yaşanan mekanlara yeni güzellik katmak mümkündür. 

Kilitli parke taşlarının tercih edilmesinin nedenlerini aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür.

  • Döşeme Kolaylığı
  • Dayanıklılık 
  • Donma ve Kaygan Olmaması 
  • Renk, Doku ve Şekil Çeşitliliği 
  • Kırma ve Kesme Olmadan Altyapıya Ulaşma İmkanı 
  • Sökülen Taşların Yeniden Kullanılabilirliği 
  • Ekolojik Dengeye Katkısı Olması (Beton ve asfaltta yağmur suyunun toprağa ulaşması engellenmekte ve ekolojik denge bozulmaktadır) 

Kilitli Parke Taşları 3 farklı kalınlıkta üretilmektedir. 

  • 6 cm. (park, bahçe ve yaya yolları) 
  • 8 cm. (hafif araç trafiği)  10cm (ağır araç trafiği)

Kullanım Alanları aşağıda belirtilmiştir. 

Caddeler, Yollar, kaldırımlar, park ve bahçeler, otoparklar, yaya yolları, endüstriyel sahalar, erozyon kontrollü alanlar olarak sıralanabilir. 

kilitli parke taşı örnekleri
beton küp taş

Şekil 9: Beton küp taş ve  kilitli parke örnekleri.

granit küp taş döşeme modelleri

Şekil 10: 6x6x6 ile 10x10x10 cm ara ölçülerde granit küp taş ve  parke döşeme modelleri                 

  • Beton Plak Taşları   

Beton Plak ve beton kilitli parkeler gibi iki farklı kısımdan oluşurlar. Plağın alt kısmı daha kalın agrega ile aşınma olabilecek üst kısım ise daha ince bir agrega ve yüksek dozda yapılır. Beton plaklar doğal çimento renginde yapılabildiği gibi yüzey tabakasına renk verilerek de yapılmaktadır. Beton plaklarda genellikle yüzeylerine desen verilerek   doku kazandırılır. Beton plakların ölçüleri 30x30x3, 40x40x4 ve 50x50x5 cm ölçülerinde üretilirler. Beton plaklarda yüzey kırılmış taş(ince mıcır) ya da dere çakılı ile yapılıp piriz anında yıkanarak yıkanmış beton plaklarda üretilmektedir. Kullanılan taşın rengine göre de   renk kazanırlar.   Plaklar 10 mm kadar mozaik ile yapılır ise karo mozaik olarak isimlendirilirler. 2 mm irilikte mozaik ile yapılan plaklar ise karosiman olarak tanımlanır. Ve kalınlıkları 20-25 mm kadardır. Genellikle çeşitli boyut ve şekilde olabilen karo mozaik ve karo simanlar 20×20 cm boyutlarındadırlar.

Çim parke taşı döşeme

Şekil 11: Çim parke taşı döşeme

Beton Plak Taşı  Örnekleri

Şekil.12:  Beton Plak Taşı  Örnekleri 

Traverten Döşeme (Kesit)                                 

Traverten döşeme

Şekil 13: Traverten döşeme

Kilitli Parke Taş Döşeme ( Kesit )

Kilitli parke taşı döşeme

Şekil 14 Kilitli parke taşı döşeme

Doğal Plak Taş Döşeme ( Kesit )

Doğal plak taş döşeme

Şekil 15:  Doğal plak taş döşeme

Kayrak Tası Döşeme

Şekil 16: Kayrak Tası Döşeme

Granit plak taşı  döşeme

Şekil 17 :   Granit plak taşı  döşeme

Prekast beton döşeme

Şekil 18 : Prekast beton döşeme

Şekil 19:  Küp taş derzli taraklanmış mozaik döşeme

Alttemel 

  • Tesviye yüzeyi üzerine serilen, genellikle belli bir granülometrisi (kum, çakıl, taş kırığı) olan malzemeden inşa edilen tabakadır
  • Görevi bazı durumlarda, üzerinde bulunan temel tabakasına yardımı yanında su ve don tesiri karşısında tampon bölge vazifesi görür.

Temel Tabakası

  • Alttemel tabakası ile kaplama tabakası arasındaki daha ince malzemeden (Doğal kum, doğal çakıl) oluşan kısımdır. 
  • Temel tabakası sıkıştırılmış stabilizeden oluşur.
  • Su ile belirli oranda karıştırılarak kamyonlarla getirilen malzeme finişer ile serilip silindir ile ezilerek sıkıştırılır ve sıkı bir tabaka elde edilmiş olur.

Beton Asfalt Yollar: Türkiye’de ve dünyada kullanılan en önemli kaplama yollardır. Stabilize üzerine yapılan binder tabakası üzerine belirli gradasyondaki agrera ile sıcak asfalt karıştırılıp serilerek Beton Asfalt yol elde edilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Telefon Et